Eden Project

26.000 Vierkante m botanische tuinen onder reusachtige biomorfe bubbels

Plaats van gebeuren is een stilgelegde kleigroeve voor porceleinaarde in Cornwall. Hier werd een van de meest veeleisende projecten in het kader van het millennium-enthousiasme gerealiseerd: de bouw van de grootste broeikas ter wereld.

Het Eden Project laat zijn bezoekers de bio-veelvoud en de betekenis van de plantenwereld voor de mensen beleven. Bomen en planten uit de regio rondom de Middellandse Zee en uit de vochtige en warme tropen zijn midden in de broeikassen ingesloten, terwijl het omringende landschap de koelere zones representeert.

Nicholas Grimshaw Architects ontwierpen twee reusachtige clusters van geodetische gewelven, de zogenaamde biomen. Met een minimum aan oppervlak omhullen ze een maximum aan volume. Deze structuren van wel 60 m hoogte werden opgericht m.b.v. gegalvaniseerde staalbuizen. De constructie werd "verglasd" met luchtgevulde kussens van ETFE-folie (ethyltetrafluorethyleen). Het transparante materiaal is 10 keer lichter dan glas. Door de hexagonale basisstructuur konden de biomen in de uiteenlopende topografie van het terrein organisch ingepast worden, zonder dat omvangrijke explosiewerkzaamheden uitgevoerd moesten worden om de ten dele rotsachtige bodem te effenen. Bovendien kon men daardoor de rotsen uit de omgeving als warmteaccumulator in het energieconcept integreren.

De uiteindelijke vorm van de biomen werd ontwikkeld door het ingenieursbureau Arup. Het traditionele logische systeem van de statica – steunen en balken – werd hier niet toegepast:

Computerondersteunde modellen op CFD basis (computational fluid dynamics) bepaalden het design. Een stuk poësie der geometrie.

Uitgangspunt voor de tour door de plantenwereld is het Visitors’ Centre. Ook dit gebouw is aan de natuur aangepast: het ziet uit als een vlak begroend gewelf en gaat als het ware organisch op in de omgeving.

Synergie tussen architectuur en natuur is de leidende gedachte voor het gehele concept van het Eden-Project.

Belangrijke kenmerken

Het imposante ensemble van architectuur en natuur heeft zich - praktisch van het begin af aan – tot een onverwachte publiekstrekker ontwikkeld.

Al 12 maanden nadat het project was geopend, werd de hulp van Haskoll Architects en DORMA ingeroepen, om de overweldigende stroom van bezoekers in goede banen te kunnen leiden. "Het probleem was, dat het Visitors’ Centre gepland was voor een capaciteit van 750.000 bezoekers per jaar. Het Eden - Project trok echter in het eerste jaar al zo´n twee miljoen mensen", aldus de chefdesigner van Haskoll, David Mitchell.

Het Visitors’ Centre was onderverdeeld in drie ruimtes: ticket-hal, conferentie-en voordrachtzaal en shop. De ruimtes konden vanzelfsprekend niet optimaal gebruikt worden. In de voormiddag was de ticket-hal stampvol, terwijl de andere ruimtes leeg waren – en in de namiddag was het omgekeerd. De oplossing van Haskoll voorzag een combinatie van deze drie ruimtes tot één centrale “hal", waarin geen wild gedrang kon ontstaan. De conferentiezaal werd omgebouwd tot Gallery Café, dat voor gesloten bijeenkomsten door middel van een automatische schuifwand HSW-EM van DORMA van de rest van de hal afgescheiden kon worden. Matglas, houten frames en staven doen aan Japanse wandschermen denken. "Wij kozen voor een HSW-EM schuifwand, omdat de automatisch in elkaar geschoven vleugels heel weinig plaats innemen en zo de benutbare ruimte slechts minimaal reduceren - wat voor het Eden – Project doorslaggevend was", verklaart Mr. Mitchell. "Bovendien is deze wand betrouwbaar en robuust en heeft de juiste esthetiek voor het gebouw, waarin we hem ingebouwd hebben.